Co wpływa na motywację pracowników? Dowiedz się, w jaki sposób zainspirować zespół do działania.

Osoby zarządzające zespołami ludzi wiedzą doskonale, że umiejętne motywowanie pracowników procentuje ich zaangażowaniem, kreatywnym podejściem, a co za tym idzie – osiąganiem założonych celów. Mądre zarządzanie odkrywa mocne strony pracownika. Motywacja może być, zarówno zewnętrzna, jak i wewnętrzna. Jak w takim razie motywować pracowników? A może należałoby zapytać – jak budować w pracownikach motywację?

Ekspert w obszarze zarządzania Edward E. Lawler III, opierając się na wykonanych badaniach, wskazał pięć kluczowych czynników odpowiedzialnych za zmotywowanie pracowników.

Zaliczają się do nich:

  • wyzwania na stanowisku pracy,
  • poczucie, że przydzielone zadania mają duże znaczenie,
  • zdobywanie nowej wiedzy i umiejętności,
  • rozwój osobisty,
  • niezależność.

Wizja nagrody, lęk przed karą – jak to działa i czy działa?

Jednym z podziałów motywacji jest rozróżnienie wersji pozytywnej i negatywnej. Pozytywna, prowadzi do podejmowania konkretnych inicjatyw, które są nagradzane materialnie lub niematerialnie. Negatywna zaś opiera się na stosowaniu kar i sankcji, budowaniu lęku. Wprawdzie obie formy motywacji mogą odnieść pożądany skutek, to metoda negatywna odciska piętno na psychice osób, w stosunku do których taką motywację się stosuje.

Groźba kary w postaci obniżenia zarobków może potęgować obawę przed podjęciem własnej inicjatywy, wyjściem z niebanalnym rozwiązaniem. Pracownik wykonuje swoje zadania, ale nie prezentuje swoich najlepszych pomysłów ze strachu przed krytyką, co ma szczególne znaczenie w przypadku branż, które wymagają nieszablonowego myślenia.

Obawa przed karą demotywuje głębiej. Pracownicy pracują z przeświadczeniem, że są odtwórczą siłą roboczą, a nie kapitałem firmy. Pojawia się brak inicjatywy, praca pozbawiona jest inwencji. Pogłębiająca się frustracja, nie buduje zespołu utożsamiającego się z firmą, co jest ryzykowne dla pracodawcy.

Motywacja do pracy - zewnętrzna i wewnętrzna

Motywować czy raczej wzbudzać motywację? Motywowanie dotyczy działań mających miejsce tu i teraz. Wzbudzanie motywacji ma pobudzać do wewnętrznej potrzeby wykonywania zadań, co prowadzi do rozwoju i zdobywania doświadczenia.

Motywacja zewnętrzna jest zorientowana na materialne korzyści. Zewnętrznie motywowany pracownik oczekuje wynagrodzenia lub premii za wykonanie tego czy innego zadania. Efekt jest osiągnięty, ale przy pomocy materialnych pobudek.

Z kolei motywacja wewnętrzna wynika z głębszych przekonań pracownika. Chęci do osiągnięcia określonych rezultatów, poprawy dotychczasowych wyników, zdobycia wiedzy i wyższych kompetencji.

Oba sposoby charakteryzuje duża skuteczność. Jednak przewaga wewnętrznej motywacji jest wyraźna i prowadzi do długofalowych efektów w postaci efektywnego i kreatywnego pracownika

Nagrody finansowe, premie i bony – dlaczego mają znaczenie?

Psycholog behawiorysta prof. Dan Ariely z Uniwersytetu Duke'a w USA, autor książki "Payoff: The Hidden Logic That Shapes Our Motivations" dowodzi, że nagrody finansowe nie są na tyle silnym bodźcem, by długotrwale budowały motywację pracowników.

Tego rodzaju nagrody są skuteczne w przypadku prostych, mechanicznych czynności. Praktyka dowodzi, że premie okazują się najbardziej skuteczne, gdy przyznaje się je pracownikom po ukończeniu całości zadania. Premia powinna być niespodziewana. Wówczas wywoła tylko pozytywne emocje.

Bony jak dowodzą badania, kojarzone są jako element umowy o pracę. Niekoniecznie będą więc czynnikiem motywującym. Warto, by bony czy karnety były dopasowane do swoich odbiorców. W tym celu jednak pracodawcy muszą znać swoich pracowników, ich upodobania, zainteresowania, pasje.

Angażowanie pracowników we wspólne budowanie wartości

Adam Grant, młody profesor z Wharton School w Pensylwanii przeprowadził badania dotyczące motywacji poprzez działalność dobroczynną. Okazało się, że zaangażowani w wolontariat pracownicy pozytywniej myślą o pracodawcy. Wysiłki włożone w dobroczynną działalność przekładają się też na wyższe poczucie własnej wartości.

Moc wolontariatu pracowniczego dostrzegła też Coca‑Cola. Pracownicy firmy z chęcią włączają się w kolejne inicjatywy. W ubiegłym roku z okazji Światowego Dnia Wody wolontariusze firmy zorganizowali Piknik Ekologiczny z myślą o lokalnej społeczności. Podczas wydarzenia podjęto temat sposobów dbania o środowisko. Sprzątano odpady z brzegu Wisły na warszawskiej Białołęce. Zebrano aż 1,5 tony śmieci. Pół roku później w ramach 25. edycji Akcji Sprzątania Świata Coca‑Cola zorganizowała sprzątanie praskiego brzegu Wisły w Warszawie. Zebrano pół tony śmieci. Akcja wpisywała się w realizowaną przez firmę ideę World Without Waste.

Coca‑Cola zorganizowała również wspólnie z Fundacją Nasza Ziemia akcję #trashchallenge. Jej celem jest znalezienie zaśmieconych obszarów i sfotografowanie ich. Potem tereny należy oczyścić i sfotografować efekt pracy.

Tego rodzaju akcje, poza wartością ekologiczno-środowiskową, integrują też zespół pracowników, którzy dążą do osiągnięcia wspólnego, pozazawodowego celu. To jest źródłem motywacji, zarówno do dalszych działań, jak i do pracy w strukturach firmy, która staje się im bliższa.

Jak zainspirować pracowników do działania?

„Przykład idzie z góry”. Pracownicy często przyjmują postawę, którą prezentują ich przełożeni. Lider angażujący się w wolontariat daje przykład swojemu zespołowi. Jego członkowie, doceniając postawę przełożonego, sami będą chcieli brać z niego przykład.

 

 

Zdaniem Wayne’a Baker’a z Uniwersytetu w Michigan przełożeni, których cechuje uczciwe, sprawiedliwe postępowanie, są źródłem inspiracji dla podwładnych, swego rodzaju natchnieniem do podejmowania kolejnych wyzwań. Natomiast badania Deana Tjosvolda z Uniwersytetu Lingnan dowiodły, że takie postawy przełożonych wpływają zarówno na motywację, jak i efektywność pracowników.

Coca‑Cola chcąc dzielić się swoją wiedzą i doświadczeniem z młodymi wchodzącymi na rynek pracy, zainicjowała program mentoringowy, w ramach którego menedżerowie i eksperci służą swoją wiedzą i doświadczeniem osobom dopiero rozpoczynającym swoją ścieżkę zawodową. Firma zorganizowała także Tydzień Etyki i Zgodności, którego celem jest budowanie świadomości etycznej pracowników firmy, ze szczególnym uwzględnieniem praw człowieka oraz zasad compliance (postępowania w zgodzie z regulacjami prawnymi i obowiązującymi normami, by uniknąć możliwych strat finansowych lub nadwyrężenia reputacji). Kolejną inicjatywą Coca Cola jest gra mobilnej YEP stworzona we współpracy z Fundacją Sukcesu Pisanego Szminką, Jej celem jest pomoc młodym ludziom w planowaniu i rozwoju ich kariery. 

Zobacz także: Mentoring w CocaCola Polska